چهارشنبه 23 آبان 1397 _
تاریخ : پنجشنبه 13 آبان 1389     |     کد : 25

شهر و شهروندی

نگاهی کوتاه به پیدایش شهر و شهرنشینی

پیدایش شهر به نخستین تمدن های بشری بر می گردد. نخستین خاستگاه پیدایش شهرنشینی و پیدایش شهر حوزه بین النهرین ما بین دجله و فرات به چهار هزار سال قبل می رسد.

آنگاه که انسان دگرگونی بزرگی را در فرهنگ بوجود آورد و سپس به سبب عواملی از قبیل : انقلاب کشاورزی ، رواج داد و ستد و تجارت به علت مازاد بر نیاز تولیدات ، اختراع خط و عوامل اداری ، سیاسی و مذهبی موجبات تکامل شهر فراهم گشت.

با بررسی هایی که در مورد تاریخچه پیدایش شهر و شهر نشینی در ایران بعمل آمده ، به این نتیجه می رسیم که می توان این پدیده را در ایران به 3 دوره تقسیم کرد:
 
دوره اول : پیدایش شهر ها و رشد آرام شهر نشینی که از شکل ابتدایی و تحولی کند برخوردار بوده و این دوره با سلسله مادها شروع و در زمان ساسانیان به پایان می رسد.
 
دوره دوم: پیدایش شهر شامل دوره بعداز اسلام و حکومت های محلی و ملوک الطوایفی است که با رواج اسلام در ایران شروع شده بود ؛ از این دوره آثار با ارزشی به جای گذاشته است. این دوره با حکومت صفویان به پایان می رسد.
 
دوره سوم: که با آغز تحولات و دگرگونیهای انقلاب صنعتی در اروپا همراه بود ، باعث گسترش شهر نشینی و ایجاد کلان شهرهای بزرگ در مناطق مختلف کشور شد و این امر موجبات رواج شهر نشینی بی بند و بار را بر شهرهای ایران تحمیل کرد.
 
شهرداری
 
شهری بودن / غیر دولتی بودن
 
تعریف شهرداری
 
بر اساس ماده 5 قانون محاسبات عمومی کشور ، موسسه ای عمومی ، غیر دولتی است که دارای استقلال و شخصیت حقوقی بوده و تحت نظر شورای اسلامی شهر و نظارت دولت از طریق وزارت کشور برای انجام وظایفی که در قانون شهرداری آمده تاسیس شده که دارای ویژگی های زیر می باشد:
 
شهری بودن

شهرداری سازمانی است که در سطح فعالیت دارد و ملاکهایی که بر اساس آن می توان به مکانی نام شهر داده متفاوت اند. داشتن جمعیتی بیشتر از حد معین ، سیمای شهری ، روابط شهری و مانند اینها از جمله این معیارها هستند.
 
غیر دولتی بودن

شهرداری سازمانی است که اهالی شهر ، مدیران آن را برگزیده اند و اختیار خود را برای تصمیم گیری و اداره امور شهر به آنها سپرده اند . بنابراین شهرداری سازمان غیر دولتی است که دولت فقط نظارت بر آن را بر عهده دارد.
 
 
 
 
آموزش شهروندی
 
شهرها محل دائمی اسکان و زندگی بشری اند و اصولا" برنامه ریزی شهری و مجموعه خدماتی که شهرداریها در شهر انجام می دهند ، برای رفاه ساکنان شهرها ( شهروندان ) صورت می گیرد .

 با توجه به این امر ، قانون ( شوراهای اسلامی شهر ) این حق را برای شهروندان قائل شده است که با انتخاب نمایندگان خود بر نحوه عملکرد شهرداریها نظارت داشته و در برنامه ریزی های شهری سهیم باشند . با این وجود تک تک شهروندان نیز می توانند نظرات خود را به طرق مختلف به نمایندگان خود در شورای شهر ، برنامه ریزان و مدیران منتقل سازند و در فرایند برنامه ریزی ایفای نقش کنند.
 
شهروند و مدیران شهری
 
شهروندان در قبال مدیران شهری حقوق و تکالیفی دارند که بسیاری از آنها آموزش بصری است. شهروندان باید بدانند که چه تکالیفی در حوزه شهر بر عهده دارند و در قبال انجام این وظایف از چه حقوقی بهره مند می شوند.

مدیران شهری نیز باید بدانند که انجام چه وظایفی را می توانند از شهروندان مطالبه کنند و در مقابل ، در برابر شهروندان چه وظایفی دارند . در شهرهای کشور ما ، علاوه بر اینکه فرهنگ شهر نشینی نهادینه نشده ، مطلبات شهروندان نیز بی پاسخ مانده است و هیچ تعریف روشنی از شهر ، قواعد شهری ، شهر نشینی ، شهروند و حقوق و تکالیف انها ، آموزش این حقوق و تکالیف ، نقطه ای که در آن قرار گرفته ایم و نقطه ای که می خواهیم به سمت آن حرکت کنیم ، ارائه نشده است. راستی این آموزش چیست ؟ چه مواردی را در بر می گیرد ؟

مسئولیت این آموزش بر عهده چه نهاد یا نهادهایی است ؟ قبل از اینکه بخواهیم متولی آموزش شهروندی را در جامعه بشناسیم ، بهتر است تا موضوعات آموزش شهروندی را مطرح نمائیم.

آموزش شهروندی موضوعاتی چون شهروند و امکانات عمومی ، ‌حقوق شهروندی ، شهروند و مردم ، مشارکت اجتماعی ، محیط زیست ، شهر شاداب ، ترافیک ، زیباسازی شهر ، بهداشت شهری ،‌پرداخت عوارض و ایمنی ، آمادگی شهری ، گردشگری و غیره را در بر می گیرد .

هر چند آموزش این موضوعات هزینه ای را بر ما تحمیل می کند اما این در حالی است که هزینه آموزش شهروندان به مراتب کمتر از هزینه ای است که شهروندان و مدیران شهری آموزش ندیده بر پیکر شهر وارد می کنند؛ متولی آموزش شهروندی در فصل ششم قانون شهرداری ، تحت عنوان « در وظایف شهرداری » ذیل ماده 55 وظایف شهرداری را در 28 ماده بیان کرده است.
 
شهروند و شهرداری

شهروندی

وظایف
 
- پرداخت مالیات ها و عوارض شهرداری

- مشارکت شهروندی

- مسئولیت پذیری شهروندی

- اطاعت از قانون شهرداری

- اعتماد به مدیران شهری در برنامه ریزی ها...
 
حقوق

- برخورداری از حقوق شهروندی

- بهره مندی برابر و عادلانه از کالاها و خدمات شهری

- مشارکت در تصمیم گیری های منطقه شهری خود

- برخورداری از ایمنی شهری

- دسترسی به اطلاعات شهری

- دخالت موثر در انتخابات مقامات محلی و شهری
 
شهرداری
 
وظایف

- اهمیت دادن به نگرش شهروندی و مشارکت آنان در مدیریت شهری

- آموزش فرهنگ شهروندی

- آموزش فرهنگ شهری

- تامین کالاها و خدمات مورد نیاز شهروندی

- پاسخگویی و مسئولیت پذیری
 
- ایمن سازی زندگی شهری
 
حقوق

- پذیریش فرهنگ شهروندی و زندگی شهری

- دریافت مالیات های محلی و عوارض شهری

- مسئولیت پذیری شهری

- مشارکت و همکاری با شهرداری

- استفاده صحیح از منابع و امکانات شهروندان




فریده اصغری آذر سایت
نوشته شده در   پنجشنبه 13 آبان 1389  ساعت  10:07   توسط   فریده اصغری آذر سایت    تعداد بازدید  8291
ویرایش شده در پنجشنبه 22 اسفند 1392 ساعت 09:42 توسط فریده اصغری آذر سایت
PDF چاپ بازگشت
نظرات شما :